Wie in Gent al eens buitenkomt voor een voorstelling of concert, stoot vroeg of laat op de familie Casella. Luanda en Pablo Casella zijn al gevestigde namen binnen de theater- en muziekwereld; één generatie jonger is Helena nu de rijzende ster aan het familiefirmament. Een gesprek over de muziek die moet vloeien, over de kracht van familie én over Casella’s plannen als nieuwe huisartiest bij Ha.
Een interview door Evelyne Coussens
Na een drukke festivalzomer met succesvolle passages op Gent Jazz en de Oude Beestenmarkt strijkt Helena Casella begin september neer bij Ha als huisartiest.
De Belgisch-Braziliaanse zangeres presenteert er onder meer haar eerste soloalbum Pit Of Impressions; een collectie poëtische songs op een bedje van opzwepende ritmes en gedragen door Casella’s zangerige, melodieuze stem.
Het is moeilijk jouw muziek in een hokje te plaatsen, Helena. Maak je nu soul, hiphop, jazz of toch een combinatie van dat alles?
Helena Casella: (lacht) Ik ben zelf niet zo bezig met die termen of hokjes.
Ik beschouw mijn muziek eerder als een landschap waar je als luisteraar doorheen wandelt en waarbij je van de ene naar de andere plek wordt geleid: vanuit het bos naar een open plek en daarna richting heuvellandschap.
Ik beschouw mijn muziek eerder als een landschap waar je als luisteraar doorheen wandelt.
Helena Casella
Binnen het album maar zelfs binnen de nummers speel ik graag met vervloeiende dynamieken en genres.
In de manier waarop ik mijn stem gebruik schuilt zeker soul en r&b, maar ik heb natuurlijk ook jazz gestudeerd (aan het Amsterdamse conservatorium, red.) en ik kan niet ontkennen dat er Braziliaanse invloeden schuilen in de manier waarop ik melodieën maak of harmonieën schrijf.
Ik denk eigenlijk dat ik vooral atmosferen creëer, waarbinnen de luisteraar zijn verbeelding vrij kan laten.
Ontstaan die atmosferen aan de piano, of vertrek je vanuit de taal? De poëzie van jouw teksten valt op, je bent in die zin ook een echte singer-songwriter.
Ik ben meertalig opgevoed en vanuit een grote liefde voor taal
Helena Casella
Casella: ‘De songs groeien organisch, uit muziek en tekst tegelijk.
Vaak ontstaan de nummers aan de piano, maar op een gegeven moment grijp ik dan toch naar mijn tekstboekje, waardoor ik weer de vibe voel van wat ik op dat moment noteerde.
Woorden en klanken beïnvloeden elkaar. De liefde voor taal heb ik van mijn beide ouders, denk ik. Mijn mama, die intussen is overleden, was een hartstochtelijke lezer en een taalwetenschapster.
Mijn vader is vertaler-tolk en zelf ook singer-songwriter. Ik ben meertalig opgevoed en vanuit een grote liefde voor taal - dankzij hen allebei durf ik te experimenteren met poëzie en woordklank.’
Binnen je familie leeft er wel meer artistieke gevoeligheid. Je tante Luanda maakt theater, Pablo Casella is een gerenommeerd muzikant en je broer Tomas werkte intensief mee aan je debuutplaat. Hoe belangrijk is die familiale vibe?
Casella: ‘Heel belangrijk. En niet alleen omdat we vaak in elkaars projecten optreden.
Dat is natuurlijk fijn: ik zat zelf in de voorstelling Killjoy van mijn tante (bij NTGent, red.), Pablo maakt de score voor veel van haar voorstellingen en mijn oom en ik hebben ook een eigen muzikaal project.
Maar nog belangrijker is dat we een visie, een smaak en een humor delen en elkaar waar mogelijk trachten te ondersteunen. Het feit dat we zo close zijn werkt heel motiverend, we tillen elkaar op en dragen elkaar verder.’
Even los van je familie: wie inspireert je muzikaal?
Casella: ‘Ik hou heel erg van de oudere soulartiesten: Marvin Gaye, Donny Hathaway, Angie Stone.
Of van jazzpianisten zoals Bill Evans.
Gisteren ben ik nog naar een concert van Herbie Hancock geweest, ik had hem nog nooit zien optreden. Dat was echt fenomenaal!’
IN HET HOOFD VAN HELENA
Vaak wordt ook de Braziliaanse roots van je familie sterk uitgelicht. Is dat voor jouw muzikale identiteit een vloek of een zegen?
Casella: ‘Ik ben erg blij met mijn roots - met Pablo heb ik bijvoorbeeld een project waarin we Braziliaanse klassiekers brengen, met een twist, op onze eigen manier.
Maar ik begin ook te voelen dat er een mogelijk risico aan vasthangt.
Door die identitaire focus word ik snel geframed als ‘die Braziliaanse zangeres’, en mensen verwachten op basis daarvan een ander soort muziek dan de muziek die ik breng.
Pit of Impressions is bijvoorbeeld zeker geen album met ‘Braziliaanse muziek’, al voel je die invloed zeker in mijn stemgebruik en frasering. Het zuiderse is een subtiele humuslaag, maar niet de overheersende stijl.’
Pit of Impressions lijkt precies te zijn wat de titel belooft: een sfeervolle inkijk in jouw hoofd, in jouw observaties en gedachten.
Casella: ‘Ja, er zitten inhoudelijk veel verschillende thema’s in. Het is een verzameling van uiteenlopende ervaringen, vroeger en nu, die klank hebben gekregen. Ik ben nogal sensitief, ik pik makkelijk energieën en sferen op.
Soms zijn die melancholisch, soms dromerig, af en toe zit er een spoor van kritiek in. Zoals in Trees, waar ik de moedeloosheid en wanhoop verklank die rond de klimaatcrisis hangt, of Undefined Borderline, dat gaat over dat onbestemde gevoel van alleen-zijn in een nieuwe stad.
Pit of Impressions voelt een beetje als een doorsnede van mijn hoofd, van de manier waarop ik naar de wereld kijk. Of keek, want niet alle songs zijn even recent, en ik ben intussen ook geëvolueerd en veranderd. Net daarom is het zo belangrijk dat de muziek vloeit en transformeert - omdat ik dat als persoon ook voortdurend doe.’
Je komt bij Ha je debuutalbum voorstellen, maar je bent nog veel meer van plan. Wat betekent dat voor jou, huisartiest zijn?
Casella: ‘Ik moet dat nog een beetje ontdekken, maar ik krijg alvast de vrijheid om veel dingen uit te proberen. Zo ga ik workshops Braziliaanse percussie geven aan kinderen, iets wat nogal buiten mijn comfortzone ligt, maar waar ik heel erg naar uitkijk.
Ik ben momenteel ook bezig aan een nieuw album. Voor de release show daarvan in het voorjaar wil ik onderzoeken hoe ik nauwer kan samenwerken met schrijvers of spoken word-artiesten.
Ik voel een groot verlangen om meer poëzie en woordkunst binnen te brengen in mijn eigen werk, om me met die wereld te verbinden. Maar ik wil bij Ha ook gewoon veel aanwezig zijn, veel praten en inspiratie opdoen bij de artiesten die langskomen.
Wie weet kan ik vanuit mijn jonge kijk en netwerk verbindingen leggen tussen het huis en artiesten die ik zelf interessant vind. Ik zie het als een wisselwerking waarbij het huis en ik elkaar wederzijds inspireren. Je gaat me hier dus nog veel zien.’ (lacht)
Kom luisteren naar Helena
Foyer Matinee: Pablo & Helena Casella
Voor fans van Caetano Veloso, João Gilberto, Gilberto Gil
Warme reis door Braziliaanse wortels
11:00 Uitverkocht
Adja / Helena Casella
Voor fans van Erykah Badu, Hiatus Kaiyote, Luedji Luna, Jordan Rakei
Spirituele neosoul + R&B met roots in Brazilië
20:15 Tickets